Category: Hubyar-Sıraç

Hubyar Ocağı, Hubyar Sultan, Anşabacılılar, Sıraçlar ve Hubyar Köyü ile ilgli Ali Kenanoğlu’na ait araştırma yazıları

Sıraçlar kimdir, kimlere Sıraç denir?

Sıraçlar kimdir, kimlere Sıraç denir? Sıraç kelime olarak Farsça olup ışık, nur, kandil, çerağ anlamına gelmektedir. Sıraçlar ise Işık saçan, nur saçan topluluk olarak adlandırılmaktadır. Diğer taraftan ise Sıraç, Begdili boyuna bağlı bir Türkmen aşiretinin adıdır. Bu topluluklar inançsal olarak Alevi olup Hubyar Ocağı erkanını yürütmektedirler, Hubyar Ocağı içerisinde yaşanan ayrışmalarla bugün Sıraçlar, Hubyar Ocağı ve Anşa Bacı Ocağı mensupları olarak yaşamaktadırlar. Sıraç Alevi topluluklarına Sıraç isminin verilmesi ile ilgili olarak “Işık topluluğu” yanı sıra “Ser verip sır vermeyen topluluk” sırrını aç anlamında “Sıraç” denildiği anlatılmaktadır. Aleviler genel bir “Kızılbaş” ve daha sonra “Alevi” ismiyle tanımlanmadan önce bölgesel isimleri vardı. Her Alevi topluluğu yaşadıkları coğrafyada farklı isimlerle adlandırılırdı. Tokat, Sivas,…

Hubyar Camii ve Hubyar Mahallesi

İstanbul’ da bulunan Hubyar Camii ve Hubyar Mahallesi İstanbul Eminönün’ de  büyük postahane arkasında Hubyar (Hobyar) isminde bir cami bulunmaktadır. (Hubyar – Hobyar Arapça yazımda aynı anlamda kullanılmakta olup çeviri esnasında Hobyar veya Hubyar olarak her iki şekilde de çeviri yapılmaktadır. ) Hubyar Ocağının piri olan Hubyar’ın İstanbul’a geldiği ve Sultan Murat ‘ tan ferman aldığı söylencelerde anlatılmaktadır. Bu söylenceler ışığında bu caminin Hubyar Ocağının piri Hubyar Sultan tarafından veya onun adına yaptırıldığı da burada Hubyar İsimli bir caminin varlığının bilinmeye başlamasıyla birlikte söylenir olmuştur. 1927 Yılında Hubyar Köyünü ziyaret eden Ruşen Zeki burada edindiği izlenimlerini 1931 yılında Sivas ‘ da yayınlanan Adım dergisine yazmıştır. Ruşen ZEKİ  1927 yılındaki Hubyar…

Hubyar köyü ne zaman kuruldu?

Hubyar Ocağının kurucu Piri olan Hubyar Sultan’ın adını taşıyan ve türbesinin de olduğu Hubyar köyü Tokat ili Almus ilçesinde tozanlı vadisinin bitiminde Sivas Hafik ve Sivas Doğanşar ilçeleri sınırında bölgenin en yüksek dağı olan 2640 rakımlı Tekeli dağının eteklerindedir. Köy, Hubyar Sultan’ın adını taşımakla kalmayıp bizzat Hubyar Sultan tarafından kurulmuştur. Elimizde bulunan 1554 tarihli Başbakanlık Osmanlı Arşiv belgesine göre Değeryer köyüne bağlı bir mezra olaran Gürgençukuruna Hubyar Sultan ve iki kardeşinin yerleştiği görülmektedir. Bu yerleşimle birlikte Hubyar Köyü bölgesine yerleşim başlamış ve fiilen Hubyar köyü kurulmuştur. Köy ilk önceleri Değeryerin bir mezrası olarak Gürgençukuru adıyla kayıtlarda yer almaktadır. Bölgeye ilişkin belgelerde 1554 tarihli belge öncesinde nüfusa dair bir belge bulunmamaktadır….

Hubyar Sultan kimdir?

Hubyar Sultan kimdir? Alevi Ocak kurucusu olan Hubyar Sultan, halk arasında Hubyar, Hubyar Sultan, Hubyar Devletlu, Hızır Hubyar, Hubyar Baba, Hubyar Derviş gibi isimlerle adlandırılmaktadır. Hubyar Sevgili yar güzel yar anlamına gelmektedir. Rivayetlere göre Hubyar Sultan’a bu ismi Hünkâr Hâce Bektaş Veli vermiştir. Hubyar Sultan Hâce Bektaş Veli ile birlikte Anadolu’ya gelen Horasan Pirlerindendir. Hünkâr Bektaş Veli Horasan Pirlerini ve Rum (Anadolu) Erenlerini toplayıp onlara görev taksim etmiştir. Bu taksimde Hubyar Sultan mülk değil yola talip olmuştur. Hünkâr Bektaş Veli ismi Ahmet olan Hubyar Sultan’ı çağırarak sen benim Hub yârimsin sana bu ulu yolu verdim, git Tekeli dağına dergâhını kur ve yolumuzu yürüt demiştir. Ol demde cümlesi dedüler Ali Hubyar’…

Alevilikte Kurban Cemi (Hubyar Ocağı erkanı örneği)

KURBAN CEMİ Kurban Cemi; adından da anlaşılacağı gibi herhangi bir kurban kesildiği zaman yapılan bir cemdir. Kurban Cemi için herhangi bir zaman ve sayı kısıtlaması yoktur. Yılın her mevsiminde, her gününde yapılabilir. Kurban; bir kişi, aile veya topluluk adına kesilebilir. Kurban Cemi nasıl yürütülür? Dedenin,  herkesten önce cemevinde hazır bulunması genel ku-raldır. Cemevine varınca postuna niyaz eder ve yerine oturur. Eğer cemde dededen önce gelen başka bir dede var ise; cemi yönetecek dede önce gelen dedenin duasına durur ve postuna öyle geçer. Burada şu dua okunur:   Dar duası 1 Allah Allah… Darın divanın kabul ola, İsteğini dileğini Allah, Muhammet, Ali vere Gelmeniz hayırlı ola Devahlar kabul ola Secdeye inen…

Alevilikte Hızır Cemi (Hubyar Ocağı erkanı örneği)

HIZIR CEMİ HIDIR ELLEZ CEMİ Hıdır Ellez (Hızır İlyas) kimdir? Söylenceye göre Hızır ve İlyas, ölümsüzlük suyu içen ve dünya var oldukça yaşayacak iki peygamberdir Halk arasındaki inanışa göre ise; Hızır her konuda her şeyi bilen birisidir ve yeryüzünde tanrının bir nevi vekilidir. Hızır ve İlyas sağdır. Hızır karada, İlyas denizde yardıma muhtaç olanlara, zor durumda kalmış olanlara yardım ederler. İmdat isteyenlerin imdadına yetişirler. Hızır ve İlyas yılda bir kez (6 Mayıs Hıdır Ellez gününün gecesi) bir gül ağacının dibinde buluşurlar. İnanışa göre Nuh peygamberin gemisi fırtınaya tutulmuş, halk feryat edip “Yetiş ya Hızır; bizi kurtar!” diyerek dua etmişler. Duaları Allah tarafından kabul olunarak, fırtına dinmiş. İşte o zaman yüce…