Category: Hubyar-Sıraç

Hubyar Ocağı, Hubyar Sultan, Anşabacılılar, Sıraçlar ve Hubyar Köyü ile ilgli Ali Kenanoğlu’na ait araştırma yazıları

Hubyar Sultan’ın ordusunu doyurduğu Sultan Murat kim?

Hubyar Sultan’ın ordusunu doyurduğu Sultan Murat kim? Hubyar Ocağında anlatılan birçok rivayet bulunmaktadır. Bu rivayetler içerisinde Hubyar Sultan’ın küçün kazanında koca bir orduyu doyurduğuna yönelik rivayet önemli bir yer tutmaktadır. Hubyarlılar bu Ordunun Padişah Sultan Murat’a ait olduğunu ve sefere giderken Hubyar yurdundan geçtiğini konaklayıp misafir olduğunu söylemektedirler. Kimine göre 40 bin kimine göre ise 90 bin, kimine göre de 9 bin kişilik bir orduyu Hubyar Sultan’ın misafir ederek keramet gösterip küçük bir kazanda çıkarttığı yemekle doyurduğu anlatılmaktadır. Bununla ilgili Der Abdalım mahlasıyla söylenmiş bir deyiş dahi bulunmaktadır. [1] … Alana manasın gayet kâr oldu Binbir çiçek ile namesin oldu Sultan Murat ordusundan gel oldu Görünce önüne vardı Hubyar  …

Celali İsyan liderlerinden Hubyar Sultan

Osmanlı İmparatorluğuna karşı 16.yy başlarında başlayan, 17 yy da devam eden ve kesintisiz yüzeli yıl boyunca süren ayaklanmalara tarihte Celali İsyanları denmektedir. Türkçe’ye yerleşmiş olan “Celallenmek” deyimi de, Celali isyanlarının günümüze bıraktığı tanımlardandır. Top yekün bir Alevi isyanı olan bu isyanlar ismini 1519 yıllarındaki isyan liderlerinden Bozoklu Celal Baba’dan almaktadır. Celali İsyanları Anadolu Alevilerinin Osmanlı İmparatorluğunun Üretim biçimi, Toprak ağalığı ve ayanlık, Farklı katmanlardan oluşan toplumsal yapı, Bozuk vergi düzeni, Bozuk para düzeni, Kıtlık, açlık, yoksulluk, Yöneticilerin mal varlığı, rüşvet ve yönetimde bozulmalar, Yöneticilerin tutumları, adalet ve kadı sisteminin düzenin bozulmasına katkısı, dönme-devşirme/Türk-Türkmen çatışması, Osmanlı’ nın Sünni ideolojiyi seçişi ve Alevilere sistemli baskı uygulamaları[1] şeklinde sayabileceğimiz sorunlar yumağı nedeniyle çeşitli…

Hubyar’ın sıfatları ve “Sultan” kavramı

Hubyar’ın sıfatları ve “Sultan” kavramı Hubyar Ocağının piri olan Hubyar’la ilgili elimizdeki Osmanlı Devlet arşivlerinde Yar Ahmet oğlu Hubyar’a “Derviş Hubyar”,[1] ismiyle hitap edilmektedir. Amasya Tarihi yazarı olan 1839 doğumlu Tarihçi Hüseyin Hüsameddin Yaşar’ın Amasya şeriye sicillerine dayanarak yazdığı Amasya Tarihi kitabında ise “Hubyar Baba” diye hitap edilmektedir. [2] Hubyarlılar ve Hubyar Ocağı mensupları ise Hubyar için “Hubyar Sultan” , “Hubyar Derviş” , “Hubyar Dede” , “Hızır Hubyar”, “Hubyar Devletli” gibi isimler kullanmaktadırlar. Bunların içinde en yaygın kullanılanı “Hubyar Sultan”, “Hızır Hubyar” ve özellikle de “Hubyar Devletli” ( Yöresel ağızla “Hubuyar Dövletlü” )  denilmektedir. Hubyar’la ilgili geleneksel söylencelerin derlemesi olan ilk kitabı Hubyar Ocağı Dedelerinden Bektaş Ali Temel yazmış ve…

Hubyar Sultan ve kardeşlerinin Hubyar Köyünde yerleştiği yer

Hubyar Sultan ve kardeşlerinin Hubyar Köyünde yerleştiği yer Hubyar Sultan ve kardeşleri ilk olarak bugünlerde Hubyar köyü Gürgen çukuru mevkii olan bölgeye yerleşmişlerdir. O dönemlerde Değeryer Köyüne bağlı olan Gürgençukuru mevkii ile ilgili bilgileri 1574 tarihli Osmanlı arşiv belgeden öğrenebiliyoruz. Hubyar Köyüne Hubyar Sultan ile birlikte iki kardeşinin de yerleştiğini ancak kardeşlerden  Mustafa’nın evlenmeden yaşamını yitirdiğini ve o tarihte Gürgençukurunda; Hubyar oğlu Mustafa, Ali oğlu Cafer Ali oğlu Erdoğan’ın yaşadıklarını anlıyoruz. Söz konusu belgede; “Gürgençukuru Hubyar Derviş’in elindedir. Bu zât-ı muhterem, baltası ile yer açıp, Allah rızası için bir tekye inşa etmiş, 30 kilelik yerdir. Gerisi ise belirtilmiş olduğu gibi tekyelik üzere ve yasal belgelerle tescilli olup, adı geçen Hubyar…

Hubyar Tekkesi davasını kim açtı, ne talep etti?

Davayı açan davacı Mustafa Temel ilk dava dilekçesini 19.01.2006 tarihinde Avukatı Sadık Doğru aracılığıyla Almus Asliye Hukuk Mahkemesine vererek dava sürecini başlatmış oldu. Önce Almus Asliye Hukuk Mahkemesinde daha sonra Almus Kadastro Mahkemesinde, Kadastro Mahkemelerinin birleştirilmesi sonrasında Tokat Kadastro Mahkemesinde görülen dava 12.10.2016 tarihindeki tashihi kararın reddiyle kesin olarak tamamlanmıştır.  19.01.2006 da başlayıp 12.10.2016 da biten dava yaklaşık 10 yıl 9 ay sürmüş oldu. Bu süre zarfında üç defa yerel mahkemece Hubyar Köyü tüzel kişiliği lehine davacı Mustafa Temel aleyhine karar verilip iki defa karar yargıtayca bozuldu. En son Tokat Kadastro Mahkemesinin 12.12.2014 tarihinde yine Hubyar Köyü tüzelkişiliği lehine davacı Mustafa Temel aleyhine verdiği karar yargıtayca onaylandı ve davacı Mustafa…

Hubyar Sultan’ın üst soyu

Daha önce yayınladığımız belgelerde (  Hubyar Sultan’ın doğduğu köy ) Hubyar Sultan’ın bugün Tokat Almus Tozanlı vadisinde bulunan Değeryer köyünde doğup büyüdüğünü, dahası üst soyunun da bu köyden olduğunu yazmıştık. Başbakanlık Osmanlı Arşiv Belgelerinde bulunan ve Değeryer köyüne ait olan Tapu Tahrir Defterlerinden 1455 – 1485 – 1520 – 1574 tarihli belgeleri incelediğimizde alttaki tablonun oluştuğunu görmekteyiz. Hubyar Sultan’ın üst soyunun1380 li yıllarda doğduğunu tahmin ettiğimiz Musa isimli Ata ile başlatabilmekteyiz. Musa öncesi kayıtlar henüz ulaşabildiğimiz veya var olduğunu bildiğimiz kayıtlar değildir. O nedenle 1380 öncesini bilmemekle birlikte 1380 sonrası kayıtlarına düzenli olarak ulaşabilmekteyiz. Bu kayıtlara göre; Hubyar Sultan’ın üst soyu ve amcazadelerindeki isimlerin Musa, Mesud, Emir, Mustafa, Aydın, Himmet,…

Hubyar Sultan’ın bilinmeyen iki kardeşi

Hubyar  Sultan’ın bilinmeyen iki kardeşi Elimizdeki belgelerden Hubyar Sultan’ın Hubyar Köyü Gürgençukuru mevkiine ( o zamanlar Değeryer köyü Gürgençukuru mevkii olarak geçmektedir.) 1533 – 1554 yılları arasında yerleştiğini bilmekteyiz. Söz konusu belgeleri “Hubyar Köyü ne zaman kuruldu? “ isimli yazımızda yayınlamıştık. Yine elimizdeki belgelerden Hubyar Sultan’ın Değeryer köyünde doğup büyüdüğü ve Babası, Dedesi, Dedesinin babasının da Değeryer köyünde yerleşik olduğunu ” Hubyar Sultan’ın doğduğu köy ” isimli yazımızda paylaşmıştık. Celali İsyanları sonrasında Hubyar Sultan’ın doğduğu köy olan Değeryer köyünde barınamadığı ve bugünkü Hubyar Köyü sınırları içerisine yerleştiğini bilmekteyiz. Elimizdeki 1554 tarihli belgeden Hubyar Sultan’ın Yar Ahmet’in tek oğlu olmadığını ve iki kardeşinin olduğunu öğreniyoruz. Hubyar Sultan’ın iki kardeşi ve isimlerinin…

Zola ne demektir, kimlere Zola denir?

Zola ne demektir, kimlere Zola denir? Zola, doğup büyüdüğüm Tokat Almus Hubyar Köyünde çocukluğumuzda sıkça kullandığımız isimlerden birisiydi. Etrafımızda yaşayan köylerdeki Sünnilere  “ZOLA” derdik.  O zamanlar Zola’nın ne anlama geldiğini bilmezdik çünkü bizim açımızdan durum çok netti; bizim gibi inanmayan,  ibadet inanç farklılığı olan, köylerinde Cami olup, Ramazan orucu diye bir ay süreli oruç tutan bu köylere Zola Köyleri orada yaşayan insanlara da Zola derdik. Zamanla birçok şeyi sorgulamaya, irdelemeye, Alevilik, Hubyar Ocağı ve Köyümüz hakkında yazılar yazmaya başladığımda tam karşılığını bulamadığım kimi rivayetlerden öte gitmeyen iki husus vardı birincisi; bizim köyde davul ve zurna neden pekte kullanılmayan günah kavramıyla yasaklanmıştı ikincisi; biz Sünnilere neden Zola diyorduk? Bizim köydeki davul…

Hubyar tarihine ışık tutmaya devam edeceğiz

Hubyar Kamuoyunun bilgisine Hubyar Sultan, Hubyar Ocağı ve Sıraçların tarihine ışık tutmaya devam edeceğiz. Alevilerin tarihi Ocakların tarihinden ibarettir, bu yüzden Hubyar Ocağı tarihi aynı zamanda Alevi tarihidir. Hubyar Ocağı ve de Sıraçların tarihi geçmişte yaşadıkları, Ocağın bölünmesi, yaşanan şikayetler, sürgünler, iş birlikleri geleceğimize ışık tutması açısından son derece önemlidir. Aleviler kendi tarihlerini yazmadıklarından egemen tarih yazıcıların yani kazananların yazdığı tarihleri okuyarak kendilerini tanımaya çalışmışlardır. Özellikle günümüz kuşağının geçmişin sözlü anlatımıyla buluşamaması sebebiyle tarihi tamamen egemen ve asimilasyoncu tarih yazıcılarının yazdıklarıyla okumaktadırlar. Hubyar Ocağına ait tarih ve Ocak içerisinde yaşanan birçok husus hala gizemini korumaktadır. Ellerinde Ocağa ait belgeleri bulunduranlar, yıllardır bu belgeleri saklayarak kendilerine sadece bir kazanç kapısı, iktidarlarının…

Hubyar Sultan’ın doğduğu köy ve Babasının, Dedesinin ismi

Hubyar Sultan’ın doğduğu köy ve Babasının, Dedesinin ismi Bugün Türbesi Tokat Almus Hubyar Köyünde bulunan Hubyar Sultan’ın nerede doğduğu ve yaşamı gizemini en çok koruyan konuların başında geliyor. Bu konuyla ilgili anlatılan rivayetler;  Hubyar Sultan’ın Horasan’dan geldiği ve Hace Bektaş Veli’nin görev taksiminde yolu alıp atılan ökseğinin Tekeli dağına düşmesiyle birlikte burayı kendisine yurt edindiği ve dergâhını buraya kurduğu yönündedir. [1] Oysa bugün Hubyar köyünde türbesi bulunan Hubyar Sultan’ın 16. yy da yaşadığı, Osmanlı’ya karşı yürütülen Celali İsyanlarına katıldığı, 1554 yılında Hubyar köyünde yerleşik olduğunu ve 1582 yılında hakka yürüdüğünü elimizdeki belgelerden bilmekteyiz.[2] Bu durumda rivayetlerde anlatılan Hubyar Sultan’ın yaşamı hakkında elimizde hiçbir yazılı belge bulunmamaktadır. Rivayetlerde anlatılan Hubyar Sultan’ın…